Turkish printing sector is cautious prior to drupa

Turkish printing sector is cautious prior to drupa

As a close monitor of the sector, Matbaa Haber conducts frequent surveys to ascertain and/or foresee the developments in the sector. The 2007 findings in this respect showed that there was a strong inclination and planning towards modernisation, technological renovation and creative innovation. The actual developments verified these finding to a great extent. However, this favourable atmosphere seems to have faltered recently and this is quite unreasonable especially while the days for drupa are approaching. drupa is supposed to excite and activate the sector irrespective of economic conditions; this has always been so in the past and we are sure it will be so this time also.

Yet, we have to review the actual situation in order to be realistic and prepared for possible developments. The sector in Turkey is affected mainly by three major problems. The global recession triggered by the adverse developments in the US economy is filtering down primarily to weaker economies but is also affecting the emerging vast Asian economies as well. This is true for the economy of Turkey also and the sector is inevitably affected negatively. However, this is not all. The Turkish economy and especially the SMEs and the printing sector were hit by the hike of the VAT rate from 1 % to 18 % for purchases via leasing agreements. One would expect the easing of credit conditions in periods like this but just the opposite happened and the sector is discouraged from investments. This problem reflects itself into further difficulties of payments and increasing arrears. The third and related issue is the need for skilled and educated work force that is required by the new technological investments. To be able to hire manpower that is capable of operating machines that handle variable data and output personalised material and monitor all the complex control facilities of the new technology one must be prepared to pay high wages. However, in the light of the collection and payment difficulties, this turns into an additional bottleneck.

Accordingly, drupa couldn’t have come at a more appropriate time because despite all the above-mentioned adversities, there is, again based on our recent surveys of the market, a promising optimism attributed to the approaching event. The expectations regarding drupa are so positive that the participants and prospective visitors are not planning their trips for purposes of information gain alone but for definite plans of business.



Türk basım sektörü drupa öncesinde tedirgin
Türk basım sektörü drupa öncesinde tedirgin. Dört yıldır beklenen drupa 2008 ziyaretinin iptal edilmesi çoğunluk için söz konusu olmasa da, Türkiye'de kamu ve özel sektörün borcunun artmış olması, ekonomideki yavaşlama ve geçen yılın sonunda finansal kiralamada KDV oranının % 1'den % 18'e yükseltilmiş olması gibi yatırımları olumsuz etkileyecek gelişmeleri görmezden gelmek zor. Bütün güçlüklere karşın, drupa rüzgarının sektöre ivme kazandıracağından kimsenin kuşkusu yok...

“2007 zor ama verimli bir yıldı.” Makine tedarikçisi ABS firmasının Genel Müdürü Ramazan Ertal'a ait olan bu cümle, geçen yılı çok iyi özetliyor. drupa 2004 öncesinde ve sonrasında Türkiye çapında yaygın olarak yapılan yüksek teknoloji yatırımlarının ardından birçok tedarikçi firma, sektörde özellikle tabaka ofsette atıl kapasitedeki büyümeye bakarak, 2007 yılına daha düşük beklentilerle girmişti. Dolayısıyla 2007, beklendiği gibi yatırımların hız kestiği bir yıl oldu. Yine de 2007'nin sektöre bir yıl içinde en çok büyük ebat ve beş ve daha çok üniteli makinenin girdiği yıl olduğu söylenebilir. Görüştüğümüz makine ve malzeme tedarikçisi firmaların yöneticilerinin hemen tamamı beklentilerini ve hedeflerini gerçekleştirdiklerini açıkladılar.

2007'de yatırımların yavaşlaması yıl içindeki genel seçimler ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin sonuçlarına ilişkin endişelerden ve ekonominin büyüme hızındaki yavaşlamadan ileri geliyordu. Nitekim seçimler sonrasında yatırımların nispeten arttığı gözlendi.
Hemen her ebatta ofset baskı makinelerine yatırım yapılan 2007, 6, 8 ve 10 renkli uzun makinelerin yılı oldu. Baskı sonrası ise yatırımların artmakta olduğu bir alan ve halen Türkiye'de baskı sonrası yüksek yatırım potansiyeline sahip. Baskı öncesinde ise CtP pazarı hızla genişliyor. Bu temponun 2008'de, özellikle drupa sonrasında artarak devam etmesi beklenebilir.

Beklentileri gölgeleyen üç gelişme var. İlki küresel ölçekte yaşanan ekonomik ve mali kriz... Türkiye ekonomisinde ağırlığı olan holdinglerin bazı şirketlerini satarak olası bir krizde likit kalmaya çalıştıkları yorumları yapılıyor. Bu yaklaşım aslında ekonominin bütününde, tabii matbaa sektöründe de nakit akışını yavaşlatan bir etken ve sonuç olarak bu süreç, yatırımcıyı tedirgin ediyor.

Türkiye'de asıl etkisini sonbaharda hissettirmesi beklenen krizin psikolojik etkilerinin piyasadaki durgunlukta payının ne olduğunu söylemek zor. Mart ayında ziyaret ettiğimiz bir makine tedarikçisinin deposunda siparişleri iptal edilmiş, ambalajı açılmamış makineler vardı. “Günlerdir telefonumuz çalmıyor” diyen makine satıcısının tedirginliği, salt ekonomik gelişmelere bağlı değil. Ülkedeki siyasal atmosfer de gerek sokaktaki, gerek iş dünyasındaki herkesi endişelendiriyor. Geçen yılı çok başarılı kapatan bir yerli makine imalatçısı da siparişlerin durduğunu söylüyor.

Yatırımları yavaşlatabilecek ikinci unsur, yatırım potansiyeli olan firmaların mevcut yatırımlarının henüz bitmemiş olan borçları... Firmalar ekonominin kaygan zemininde adımlarını temkinli atmak eğilimindeler.

2007 yılı sonunda Maliye Bakanlığı'nın sürpriz bir kararla finansal kiralama (leasing) işlemlerinde KDV oranınını % 1'den % 18'e yükseltmiş olmasının da özellikle küçük yatırımcıları etkilediği söylenebilir. Genelde ise bu kararın, sektörde özkaynaklara bağlı; daha gerçekçi yatırımlar yapılması sonucunu doğuracağı beklentisi var.

Aslında Türk basım sektörü 2008'e daha iyimser beklentilerle girmişti. Bu beklentileri daha iyi anlayabilmek için 2007 yılı içinde yaptığımız röportajların ve haberlerin içinden seçilen, firmaların yatırım planları ve hedeflerine bir göz atalım.

Matbaa Haber, 2007 yılında çeşitli vesilelerle görüştüğü, baskı öncesi, baskı ve baskı sonrasında faaliyet gösteren 259 firmaya geleceğe yönelik yatırım planlarını sordu. Baskı öncesi, baskı ve baskı sonrası kuruluşlarının % 30'u 2008 ve sonrasında yeni makine yatırımı planladıklarını açıkladılar. Önümüzdeki beş yıl zarfında yatırım yapmayı düşündüklerini açıklayan 79 firma, bu yatırımların büyük bölümünü 2008'de gerçekleştirmeyi planlıyor.
Matbaa Haber'in görüştüğü firmalar, Türk basım sektörünün yaklaşık % 2'sini temsil ediyor.

Görüşülen 259 firmadan 58'i baskı bölümüne yatırım yapmayı düşünüyor. Sadece baskı öncesine yatırım yapmayı planlayan 12, sadece baskı sonrası yatırımı düşünen 10 firma var. Baskı makinesi yatırımı yapmayı planlayanların 7'si aynı zamanda baskı sonrasına, 4'ü baskı öncesine de yatırım yapmak istiyor. Baskı öncesi ve baskı sonrasına yatırım yapmayı planlayan 3 firma bulunuyor. Alınacak makinelerin 47'si sıfır, 6'sı ikinci el düşünülüyor.

Planlanan ofset baskı makinesi yatırımlarının 8'inin konfigürasyonunun kesinleşmediği belirtilmiş. Dört renkli ofset baskı makinesi düşünenlerin sayısı 10 olup, 3 matbaa çift renkli ofset baskı makinesi yatırımı planlıyor. Görüştüğümüz 12 matbaanın tercihi 5 renk - 8 renk arasında değişen, çoğu lak ilaveli konfigürasyonlar. Ebat belirtenlerin tercihi büyük ebattan yana. Farklılaşmaya, özel ürünlere yönelik yatırımların artması beklentiler arasında. Çünkü halen sektörde - özellikle tabaka ofsette - aynı işi yapabilecek ihtiyacın üzerinde makine kapasitesi mevcut. Orta ve büyük ölçekli matbaaların tercihlerini inline fonksiyonları geliştirilmiş, çok fonksiyonlu, çok renkli konfigürasyonlardan yana kullanmaları bekleniyor.
Matbaa Haber'in görüştüğü birçok matbaacı, dijital baskı nedeniyle iş kaybettiklerini düşünüyorlar. Yıl biterken yaptığımız mini anketi yanıtlayan birçok küçük işletme sahibi, reklam ve tanıtım ürünleri (broşür, katalog vb.) ve düğün davetiyeleri gibi ürünlerin siparişlerinin arttığını, bununla birlikte tirajların düştüğünü belirtiyorlar. Bu doğrultuda, 2008'de dijital baskı yatırımlarının artması bekleniyor.

2007 yılında Türkiye'nin kağıt - karton ve bunlardan mamul ürünlerin ithalatı % 22 oranında arttı (Kaynak: DTM). Gözlemlerimiz ve matbaacıların açıklamaları, Türkiye'de özellikle kuşe kağıt tüketiminin 1. hamur kağıt tüketimine kıyasla daha çok arttığını ve yaygınlaştığını gösteriyor. Kuşesiz kağıtların tüketimi de artıyor ancak bu artış matbaa dışında, ofis ve kırtasiye pazarında gerçekleşiyor.

Düşen kârlılık oranlarıyla çalışmaya uyum sağlamak, her ölçekteki matbaa için hayati bir konu. Bu noktada en önemli zorluk personel giderleri... Matbaalar hem kalifiye personel bulmakta hem de yapılan işlerin bedelinin tahsil edilmesinde, müşterilerin ödemelerinde yaşanan ertelemeler ve kimi zaman tıkanmalar nedeniyle, düzenli olarak ödemek zorunda oldukları personel ücretlerinde zorlanıyorlar. Bu güçlükler, matbaacıları yeni açılımlara zorluyor. Küçük matbaalar arasında bir ajans gibi çalışma tarzı yaygınlık kazanıyor. Bu durumda siparişlerin önemli bir bölümü - özellikle çok sayıda matbaacının bitişik işyerlerinde faaliyet gösterdiği - sanayi sitelerinde makine parkı daha yeni ve yüksek kapasiteli olan komşu matbaalarda yaptırılıyor. Öte yandan, diğer matbaalara iş yapan, hatta doğrudan siparişlerinin miktarı, matbaacıların siparişlerinden daha az olan birçok matbaa, yatırım yapmaya ve büyümeye devam ediyor.
Farklı alanlara yatırım yapmak (örn. dijital baskı veya standart dışı kutu üretimi gibi) matbaacıların açılımları arasında olmakla birlikte şimdilik çok yaygın değil. Yine de yüksek kapasiteli dijital renkli baskı makinelerine yapılan yatırımların arttığı gözleniyor.
Yıl sonunda yaptığımız mini anketi yanıtlayan Eskişehir'de faaliyet gösteren Eser Ofset'in sahibi Ali Osman Özel, siparişler konusunda geleneksel matbaa işlerinden çok, yeni, konsept ürünlerde artış olduğunu söylüyor. Matbaacıların çoğu yeni ürünlerin, farklılaşmanın kazandıracaklarının farkında ancak bu konuda da eğitimli personel (özellikle grafik - tasarım alanında) yetersizliği ve pazarlama - satış elemanı istihdamının yetersizliği, matbaacıları zorluyor.

Türkiye'de gelişmeye ve büyümeye devam eden pazarlar arasında insört - katalog pazarı öne çıkıyor. Gelişmiş illerde arka arkaya açılan yeni hipermarketler ve büyük alışveriş merkezleri, özellikle insört basabilen tabaka ofset ve veb ofset makinelere yatırım yapanlar için gelecek vaat ediyor. Ankara'da faaliyet gösteren büyük bir basım kuruluşu, İstanbul'a 26 üniteli coldset ve 4 üniteli heatset veb ofset tesisi kurdu. Yakında ofset bölümü için de yatırım planlanıyor.

Matbaa Haber'in ülkenin Doğu ve Güneydoğu bölgelerini kapsayan bir anketinin sonuçlarına göre, bölgede kullanılan ofset baskı makinelerinin sadece % 8'i son 10 yılda imal edilmiş. Anadolu'nun birkaç büyük kenti hariç, bu oranların Türkiye genelini kapsayan bir ankette çok fazla değişmeyeceği söylenebilir. Krizlerin gölgesinde saklı kalsa da, sektör gelecek için cazip bir potansiyel vaat ediyor.

Zor bir dönemde karşılanan drupa 2008'in heyecanı, şimdiden duyurulmakta olan teknolojik yeniliklerle yeni ve farklı iş fırsatları için uyandırdığı isteklerle, sektördeki tedarikçi ve yatırımcı firmaların motivasyonunu güçlendiriyor. Bütün güçlüklere karşın, drupa rüzgarının sektöre ivme kazandıracağından kimsenin kuşkusu yok.